Dyslexie gaat verder dan lezen en spelling. Het heeft invloed op verschillende executieve functies: de regelfuncties van het brein die zorgen voor plannen, organiseren, onthouden en doelgericht werken.
Niet alle kinderen met dyslexie hebben problemen met executieve functies, maar de extra cognitieve belasting van taalverwerking maakt deze functies wel kwetsbaarder. Hierdoor kan schoolwerk meer tijd, energie en structuur vragen dan bij leeftijdsgenoten.
Een meisje van elf begrijpt de rekensommen goed, maar maakt veel slordigheidsfouten. Niet omdat ze het niet snapt, maar omdat ze moeite heeft om de stappen vast te houden. Bij taal raakt ze al helemaal het overzicht kwijt. Zodra haar moeder de opdrachten in kleine delen verdeelt en de stappen zichtbaar maakt, gaat het beter.
De kennis is er — de executieve functies hebben ondersteuning nodig.
Welke executieve functies zijn kwetsbaar bij dyslexie, en waarom hebben kinderen met dyslexie meer moeite met overzicht, planning en werkgeheugen?
Het werkgeheugen helpt om informatie tijdelijk vast te houden.
Bij dyslexie is dit geheugen al druk bezig met:
Daardoor blijft er minder ruimte over voor:
Een vol werkgeheugen zorgt voor fouten, traag tempo en frustratie.
Veel kinderen met dyslexie hebben moeite met het inschatten van:
Ze zien vaak het totaalplaatje niet meteen, waardoor taken groot en overweldigend voelen.
Als een taak veel taal bevat, wordt starten moeilijker. Het brein “weigert” niet, maar ervaart meteen een hoge belasting.
Hierdoor ontstaan:
Kleine, overzichtelijke stappen helpen om deze drempel te verlagen.
Bij opdrachten met meerdere stappen zie je dat kinderen met dyslexie:
Dit komt doordat ze tegelijkertijd bezig zijn met lezen én nadenken, waardoor het werkgeheugen dubbele belasting ervaart.
Het brein moet harder werken om taal te verwerken, waardoor overzicht niet vanzelf ontstaat.
Kinderen met dyslexie hebben baat bij:
Wanneer de structuur zichtbaar wordt, ziet het kind ineens wél hoe het moet.
Ondersteuning die effectief is:
Executieve functies groeien wanneer ze worden ondersteund, niet wanneer er druk wordt opgelegd.
Ontdek de artikelen in de kennisbank met uitleg over executieve functies of volg de mini-cursus-dyslexie waarin je handige tips en tools krijgt en meer inzicht in wat dyslexie nu eigenlijk is.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.